Comment
Comment dòng (`//`) và khối (`/* */`) dùng chung một cú pháp ở cả năm ngôn ngữ — khác biệt duy nhất nằm ở quy ước viết doc comment.
- Node.js
- Go
- Rust
- Swift
- Java
Go là ngôn ngữ biên dịch, kiểu tĩnh, xử lý đồng thời bằng goroutine và channel thay cho event loop của Node.js. Mỗi bài dưới đây đặt một khái niệm JavaScript cạnh cách viết Go tương ứng, kèm những điểm khác biệt hay gặp như lỗi trả về dạng giá trị và slice thay cho mảng.
66 khái niệm có ví dụ Go.
Comment dòng (`//`) và khối (`/* */`) dùng chung một cú pháp ở cả năm ngôn ngữ — khác biệt duy nhất nằm ở quy ước viết doc comment.
console.log/console.error trong Node.js so với fmt.Println/Printf (Go), println!/eprint! (Rust), print (Swift) và IO.println (Java 25).
console.log kèm timestamp trong Node.js so với log/log-slog (Go), crate tracing (Rust), Foundation (Swift) và System.Logger (Java).
const, let trong Node.js tương ứng với gì ở Go, Rust, Swift và Java.
Template literal (`${}`) của JavaScript so với fmt.Sprintf (Go), format!/println! (Rust), string interpolation (Swift) và String.formatted (Java).
Các kiểu nguyên thuỷ và composite của JavaScript so với hệ kiểu tĩnh của Go, Rust, Swift và Java (int8..uint64, struct, map, channel…).
typeof/Object.prototype.toString trong JavaScript so với reflect.TypeOf (Go), type(of:) (Swift), getClass() (Java) và std::any::type_name (Rust).
BigInt của JavaScript so với math/big (Go), java.math.BigInteger (Java), crate num-bigint (Rust) — Swift không có kiểu số lớn dựng sẵn.
WeakRef và FinalizationRegistry của Node.js so với weak.Pointer và runtime.AddCleanup (Go 1.24): giữ tham chiếu mà không chặn GC, dọn dẹp khi object bị thu hồi và cache tự nhả bộ nhớ.
Cú pháp if/else if/else và toán tử ba ngôi của JavaScript so với Go (không có ba ngôi), Rust (if là biểu thức), Swift và Java (đều có ba ngôi).
Vòng lặp for kiểu C của JavaScript so với Go (for kiểu C + range-over-int từ 1.22), Java (giữ for kiểu C) và Rust/Swift (không có for kiểu C, chỉ có range).
Vòng lặp while của JavaScript tương ứng với for dùng làm while trong Go (Go không có từ khoá while) — Rust, Swift và Java đều có while như JavaScript.
switch/case của JavaScript so với Go (không fall through, có fallthrough), Rust match (không có khái niệm fallthrough), Swift (giống Go) và Java (giống JS).
slice, concat của Node.js so với slice của Go, Vec của Rust, Array (value type) của Swift và ArrayList của Java.
forEach, map, filter, reduce của Node.js so với iterator của Rust, Swift, Java và hàm generic Map/Filter/Reduce tự viết trong Go.
Array.prototype.toSorted của Node.js so với sort tại chỗ ở Go, Rust, Java, và sort()/sorted() ở Swift.
Uint8Array của Node.js (set, subarray, fill) so với []uint8 của Go, &[u8] của Rust, [UInt8] của Swift và byte[] của Java.
Buffer.alloc, writeUIntBE/LE và Buffer.compare của Node.js so với []byte (Go), &mut [u8] (Rust), [UInt8] (Swift) và byte[] (Java).
Map của Node.js (set/get/has/delete, for...of) so với map[K]V của Go, HashMap của Rust, Dictionary của Swift và HashMap của Java.
Object literal và method trong Node.js so với struct/class có method riêng trong Go, Rust, Swift và Java.
Cách khai báo hàm và kiểu tham số của Node.js so với cú pháp hàm tường minh kiểu của Go, Rust, Swift và Java.
Hàm hạng nhất, closure và currying trong Node.js so với hàm-giá-trị và closure trong Go, Rust, Swift và Java.
Tham số mặc định trong Node.js và Swift so với Option (Rust), overloading (Java) và con trỏ + nil (Go).
Destructuring object trong Node.js so với pattern destructuring struct trong Rust, tuple trong Swift, record pattern trong Java và gán nhiều biến trong Go.
Toán tử spread và rest của Node.js so với tham số variadic thật trong Swift và Java, slice destructuring trong Rust, và `...T` trong Go.
Hoán đổi hai biến bằng array destructuring trong Node.js so với destructuring assignment trong Rust, hàm `swap` trong Swift, gán nhiều biến trong Go và biến tạm trong Java.
IIFE trong Node.js so với hàm/closure ẩn danh gọi ngay trong Go, Rust, Swift và Java.
Generator function và iterator helpers của Node.js so với Iterator (Rust), AsyncStream (Swift), virtual thread (Java) và `iter.Seq`/channel trong Go.
Class, trường riêng tư và kế thừa trong Node.js so với class thật trong Swift/Java, struct + trait trong Rust, và struct + embedding trong Go.
EventEmitter của Node.js so với NotificationCenter (Swift), map callback tự viết (Rust, Java) và channel kết hợp select trong Go.
Promise .then()/.catch() và Promise.all() của Node.js so với channel (Go), Future (Rust), async/await (Swift) và CompletableFuture (Java).
Promise và async/await của Node.js so với goroutine (Go), Future + tokio (Rust), Swift concurrency và CompletableFuture (Java).
setTimeout và setInterval của Node.js so với time.AfterFunc/Ticker (Go), std::thread (Rust), Task.sleep (Swift) và ScheduledExecutorService (Java).
Readable/Writable/Transform stream của Node.js so với io.Reader/Writer (Go), std::io::Read/Write (Rust), Pipe (Swift) và InputStream (Java).
worker_threads/child_process.fork() của Node.js so với goroutine (Go), std::thread (Rust), TaskGroup (Swift) và thread/ProcessBuilder (Java).
MessageChannel của Node.js so với channel (Go), mpsc (Rust), AsyncStream (Swift) và BlockingQueue (Java) để gửi dữ liệu giữa các tác vụ.
AbortController/AbortSignal của Node.js so với context.Context của Go: huỷ thủ công, timeout, gộp nhiều tín hiệu huỷ và tự kiểm tra việc huỷ trong vòng lặp.
Promise.all/allSettled/any kết hợp AbortController của Node.js so với errgroup, sync.WaitGroup và channel của Go: huỷ các tác vụ anh em khi một tác vụ lỗi, giới hạn số tác vụ chạy cùng lúc, gom mọi kết quả và lấy kết quả nhanh nhất.
AsyncLocalStorage của Node.js tự mang request ID theo chuỗi async, so với context.Context của Go phải truyền tường minh qua từng hàm.
throw, try/catch/finally của Node.js so với error value (Go), Result (Rust), throws (Swift), exception (Java).
process.on('uncaughtException') của Node.js so với panic/recover (Go), catch_unwind (Rust), do/catch (Swift) và uncaught exception handler (Java).
console.trace() của Node.js so với debug.Stack() (Go), Backtrace (Rust), callStackSymbols (Swift) và printStackTrace() (Java).
using/await using, Symbol.dispose và DisposableStack của Node.js so với defer của Go: phạm vi block hay hàm, thứ tự LIFO và lỗi khi đóng tài nguyên.
readFile/writeFile của Node.js so với os.ReadFile/os.WriteFile (Go), std::fs (Rust), FileManager (Swift) và java.nio.file.Files (Java).
process.stdout.write/process.stderr.write của Node.js so với fmt.Fprint (Go), io::Write (Rust), FileHandle (Swift) và System.out/err.write (Java).
readline/promises của Node.js so với bufio.Reader (Go), io::stdin (Rust), readLine() (Swift) và IO.readln (Java) để đọc một dòng nhập.
process.argv/util.parseArgs của Node.js so với os.Args/flag (Go), env::args (Rust), CommandLine (Swift) và tham số main (Java).
process.env của Node.js so với os.Getenv (Go), env::var (Rust), ProcessInfo.environment (Swift) và System.getenv (Java).
child_process.execSync/exec của Node.js so với os/exec (Go), std::process::Command (Rust), Process (Swift) và ProcessBuilder (Java).
net.createServer của Node.js so với net.Listen (Go), TcpListener (Rust), Network.framework (Swift) và ServerSocket (Java) để viết một TCP echo server.
dgram.createSocket của Node.js so với net.ListenUDP (Go), UdpSocket (Rust), Network.framework (Swift) và DatagramSocket (Java) để nhận datagram.
http.createServer của Node.js so với ServeMux (Go 1.22+), axum (Rust), Network.framework (Swift) và HttpServer (Java) để viết HTTP server có route.
fetch() toàn cục của Node.js so với net/http của Go: GET và đọc JSON, POST kèm header, mã lỗi 4xx/5xx, timeout và đọc body dạng stream.
node:dns/promises của Node.js so với package net (Go), hickory-resolver (Rust), getaddrinfo (Swift, chỉ A/AAAA) và JNDI (Java) để tra cứu DNS.
Date và Intl.DateTimeFormat của Node.js so với time.Time bất biến của Go, chrono (Rust), Date của Swift và java.time (Java): parse, cộng ngày và format.
RegExp literal của Node.js so với regexp (Go), regex (Rust), Regex literal (Swift) và java.util.regex (Java): replace, test và tìm tất cả match.
JSON.parse/stringify của Node.js so với encoding/json (Go), serde_json (Rust), Codable (Swift) và Jackson (Java) để map field.
WHATWG URL của Node.js so với net/url (Go), crate url (Rust), URLComponents (Swift) và java.net.URI (Java): lấy scheme, user info, port, path và query.
zlib.gzip/unzip (promisify) của Node.js so với compress/gzip (Go), flate2 (Rust), zlib qua C interop (Swift) và java.util.zip (Java).
createHash của Node.js so với crypto/sha256 (Go), sha2 (Rust), CryptoKit (Swift) và MessageDigest (Java) để tính hash SHA-256.
node:sqlite của Node.js so với go-sqlite3 (Go), rusqlite (Rust), SQLite3 (Swift) và sqlite-jdbc (Java): tạo bảng, insert và query.
npm của Node.js so với Go modules, Cargo (Rust), Swift Package Manager và Maven/Gradle (Java): cài, cập nhật, gỡ và export/import package.
node:test + node:assert của Node.js so với testing (Go), #[test] (Rust), Swift Testing và JUnit (Java) cho table-driven test.
tinybench của Node.js so với testing.B (Go), criterion (Rust), ContinuousClock (Swift) và JMH (Java) để đo hiệu năng hàm.
JSDoc của Node.js so với go doc (Go), rustdoc (Rust), DocC (Swift) và Javadoc (Java), cùng ví dụ chạy được như một bài test.
Tự viết dynamic array từ vùng nhớ cố định bằng Node.js, Go và Rust: len, capacity, nhân đôi khi đầy, push/pop/insert/remove và độ phức tạp.